Çocuklara Öz Bakım Becerileri Öğretme


  • Çocuklarda öz bakım nedir?

Çocuklar fiziksel beceriler kazanmaya başladıkça kendileri ile ilgili bakımlarını kendileri yapmaya başlar. Giyinip, soyunma, elini yüzünü yıkama, temizlik ihtiyaçlarını giderme, beslenme, tuvalet ihtiyacını giderme gibi becerilere öz bakım becerileri denir. Her çocuk özeldir ve değerlidir. Gelişim hızları aynı değildir. Gelişim hızı yaşa bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu yüzden Özbakım becerilerinin kazanılma vakti de gelişim hızına bağlı olarak değişir. Fiziksel becerilerin gelişmesi için çocukların kaba ve ince motor becerilerinin gelişmesi gerekir. Kaba ve ince motor beceriler geliştikçe kademeli olarak çocuk artık Özbakım becerilerini yerine getirecek düzeye ulaşır. İlk etapta kolay becerileri yerine getiren çocuk zamanla daha karmaşık becerileri kendi başına yapacak düzeye ulaşır. Çorabını çıkarmayı öğrenen çocuk zamanla bütün kıyafetlerini kendisi giyer ve çıkarır hale gelir.

  • Çocuklarda yaşa göre öz bakım becerileri nelerdir?

Çocuk büyüdükçe becerileri artar ve ebeveyne olan bağımlılık azalır. Büyükçe artık işlerini kendisi yapmak ister. Özerklik kazanan birey yardım almak istemez. İlk iş olarak kendi başına yemeğini yemek ister. Döke saça da olsa çocukların kendi başına yemesine müsaade edilmesi gerekir. Yemek yemeğe hazır olan çocuklar yetişkinlikleri taklit ederek hazır olduğunun sinyallerini verir. Bebekler 6-12 ay arası biberonu kendi başına tutabilir. Bir bardağı tutarak su içebilir. Ellerini kullanarak kendi kendine yemek yiyebilir. Bir yaşından sonra ince motor becerileri gelişmeye başlar. Çorabını çekerek artık çıkarmaya başlarlar. Ayakkabı bağcıklarını çekip çözerler. Kol ve bacak kasları güçlenmeye başlar.

Çocuklar için 2-3 yaş aralığı tuvalet eğitim zamanıdır. Çocuk bu dönemde tuvaleti geldiğini anlar ve söylemeye başlar. Destek alarak tuvaleti tek başına yapabilir. 3 yaşından sonra çocuk yemek yerken çatal kullanabilir. Dişlerini fırçalamak için denemeler yapar. Elini yüzünü yıkamaya başlar. Kendi başına giyinip soyunurlar.

  • Anne ve Babaların Yapması Gerekenler

Anne ve baba çocukların özgüvenini desteklemeli, bağımsız hareket etmesine müsaade etmelidir. Sağlıklı ve güvenli bir ilişki kurmalıdır. Sanırlı olup çocukların deneme yanılma yapmalarına izin vermelidir. Çocuklarına karşı aşırı korumacı tavırlar takınmamalıdır. Çocuk adına onun Özbakım becerilerini yerine getirmemelidir. Etrafı dağıtacak, kirletecek, düşecek bir yerine bir şey olacak gibi kaygıları bir kenara bırakmalı rahat olmaları gerekir. Özbakım becerileri yerine getirme konusunda çocuklara fırsatlar verip çocukları bu konuda cesaretlendirmek gerekir. Becerileri kazandırmada acele etmeyin. Bu konuda uzman kimselerden destek alın. Beceriyi kazandırırken çocuğa becerinin nasıl yapıldığını gösterin. Çocuklar gözlem yoluyla daha kolay öğrenir. Beceriler çocuk hazır olduğu zaman kazandırılmaya başlanmalıdır. Acele edip çocuk üzerinde baskı kurmayın. Becerileri öğretirken bir ders verme edasında değil işi oyun edasında eğlenceli bir şekilde yapmalısınız. Çocuklarınıza güvenmeli ve onların özgürlüklerine müdahale etmeden becerileri kazandırmalısınız.

Add a Comment